Сочинение Машэка из "Могила льва" Янки Купалы
Магілай зямлі Беларускай абразаецца ў цёмным небасхіле, як магутны і ўдарысты сілуэт каменнай стронгі. Цягнецца над ёю вялікі і гнеўны дым, як гайвас за глухім мажакам.
Вечарам, калі заходзіць сонца, на магіле гэтае львы здаецца, нібыта вырастаецца з самой зямлі. У маўклівым уздрыжанні стаяць хвіліны, быццам прарочыць імгненні клятвы і абяцання на боскую працу. На гэтай восеньскай прадвесні, дзе хрыплы гай прыкрыў грудзі сівак, кожны каўток паветра, здаецца, напоены таямнічым шэптам продкаў.
Здаецца, нібы паветра сама тут настолькі насычанае, што нават туманам пад срэбным месяцам чуеш шолах шапацення, як бы тое дрэвы гнуцца ў адчае, каб пайсці на святло. Гэты загадкавы край, гэты магутны пах зямлі і восені, гэты пранізлівы вецер – усё гэта абуджае ў душы беларускі дух. Не той, які складзены з вершоў і палацаў, але той, які, падобна граніту, з даўніх-даўных часоў нёс у сабе народны леп, смешаны з потам і крывёю.
Гэты край, гэты магільны львы, што стаіць на варце спакойнага вечара – гэта нардны помнік, створаны невядомымі мастакамі, героямі мінулага, душы якіх працягваюць быць побач.
На гэты твор карцінай кладуцца цені прайшоўшых стагоддзяў, як бы царква-звонар нясуць свае магутныя урачыстыя вузлы, дзе кожная грань – гэта гістарычны шлях, дзе кожны паварот – гэта новая старонка народнага эпасу.
Адсюль, з гэтай магілы, распачынаюцца легенды, адсюль пачынаецца новае жыццё, якое абуджалася як ранішні прамень у ружовай смуге. У гэтым жа месцы, прадвесні новага дня, тут, дзе дух беларускай зямлі складаецца з маслышка і вечаровых зорак на нябёсах.
Маналітная цішыня гэтае магілы шапаціць, прызываючы да памяці, прызываючы да звычкі, да чалавечай велічы і сілы. І ўсё холаднее, усё больш гучаць цішыні, спакойныя малітвы пра добрую долю, пра моцную будучыню.
Магіла льва нагажае: вялікая гісторыя зроблена рукамі мужных і сціплых людзей, камень выглядае як вечнасць, а кожны камень тут валодае душой тых, хто зрабіў ім мова Сваёй нарадзіной. У гэтымі магіле зашыфраваная гісторыя, ткацтва жыцця і смерці, сэнсу і мужнасці.
Магіла льва, змучанае прастрэлівае ў крыжоўніках хранічных укладаў, але ўсё роўна ўзлятае ў неба як знак народнага раўнагоддзя, як песинны гімн нашай сівой Радзімы. І кожны, хто сюды прыйдзе, адчуе лёс легендаў, усеагульныя галасы, кліч краіны, і зразумее, што жыццё тут – гэта нястрымная, але векавыя плынь.