Сочинение Вобразы-символы в "Палеской хронике"
"Палеская хроника" Івана Мележа - адзін з самых значных твораў беларускай літаратуры XX стагоддзя. Гэтую эпічную сагу пра лёс палескага сялянства цяжка ўявіць без багатага і яркага вобразна- сімволічнага шэрагу, які надае апісаным падзеям асаблівую глыбіню і шматпластовасць. У аснове "Палескай хронікі" ляжыць гісторыя жыцця і любові Ганны і Васіля, прычым кожны персанаж тут няслаў сабой не проста пэўны тыпаж, але і глыбокую духоўную сімволіку.
Цэнтральным вобразам-сімвалам у творы выступае сама прырода Палесся. Балотныя прасторы, рэкі, лясы – усё гэта ў Мележа надзіва не проста фон падзей, але актыўны ўдзельнік, якая адыгрывае важную ролю ў лёсе герояў. Балота з яго схаванымі небяспекамі і загадкамі - сімвал жыцця, поўнага нечаканасцяў і выпрабаванняў. Вада, як элемент прыроды, таксама адыгрывае значную ролю ў творы. Яна можа быць і жыццёдайнай, і згубнай, што яшчэ раз падкрэслівае непрадказальнасць лёсу.
Не менш важнымі з’яўляюцца вобразы-сімвалы сацыяльнага і духоўнага жыцця палешукоў. Так, напрыклад, у інтэрпрэтацыі Мележа ваколіца становіцца падзяляльнай мяжой паміж старым і новым, паміж мінулым і будучым. Яны разставілі свае рэчы ў хатах, пабудаваных у некаторых закаханых месцах, але гэта не была поўнасцю асвоеная прастора; яна заўсёды нагадвала пра свой дзікі характар, які трэба было ўлічваць пры прыняцці ўсіх рашэнняў.
Адметнай рысай "Палескай хронікі" з'яўляецца глыбокае адчуванне сімволікі хрысціянства. Большая частка жыхароў Палесся верыла ў Бога, што адлюстроўвалася ў іх штодзённых справах і маральных прынцыпах. Сімвал веры і праведнасці - вобраз царквы ў творы, якая з’яўляецца своеасаблівым маятнікам ад горада да горада, ад клопатаў да надзеі. Простыя людзі звяртаюцца да царквы ў моманты роспачы і нявер'я, калі рэальнасць здаецца невыноснай.
Неабходна таксама звярнуць увагу на сімволіку рэчаў і прадметаў. У творы можна сустрэць такое фальклорнае адлюстраванне як "паясок", здольны "трымаць" неба і зямлю разам. Гэтак жа, як і родная мова аўтара – беларускі слоўнік, - адчуваецца хутчэй як партнёр у стварэнні творчага дзейства.
Сімвалы ў "Палескай хроніцы" напаўняюць твор багатай шматслойнай структурой, якая паглыбляе разуменне выказаных аўтарам думак і адчуванняў. Кожны з іх дапамагае лепш зразумець не толькі спецыфіку жыцця палешукоў, але і агульначалавечыя каштоўнасці, якую пранізваюць эпохі і пераўтвараюцца ў заўсёды актуальных чалавечых праблемах і радостях.